چاقی از کجا شروع می‌شود
فهرست مطالب

چاقی از کجا شروع می‌شود؟

چاقی چیست؟

چاقی معمولاً به عنوان داشتن چربی بیش از حد بدن تعریف می‌شود. شاخص توده بدنی (BMI) 30 یا بالاتر، معیار معمول چاقی در بزرگسالان است. چاقی خطر ابتلا به بیماری‌های جدی را افزایش می‌دهد. درمان‌ها شامل تغییر در رژیم غذایی، افزایش فعالیت و سلامت روان است. زمانی که چربی بدن بیش از حد دارید چاق محسوب می‌شوید. این یک بیماری مزمن (طولانی مدت) و پیچیده است که می‌تواند در سلامت کلی و کیفیت زندگی شما موثر باشد. همچنین می‌تواند منجر به بیماری‌های جدی شده و بر عزت نفس و سلامت روان شما تأثیر بگذارد. اگر فکر می‌کنید چاق هستید، باید بدانید که شما تنها نیستید. این یک بیماری شایع است که از هر ۵ بزرگسال در ایالات متحده، ۲ نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. یک کارشناس تغذیه می‌تواند در یافتن راهکارهای درمانی و مدیریتی برای بدن و سلامتی شما کمک کند.

علائم چاقی چیست؟

با اینکه چاقی یک بیماری است، اما علائم خاصی ایجاد نمی‌کند. یک کارشناس تغذیه ممکن است چاقی را با محاسبه موارد زیر تعریف کند:

شاخص توده بدنی BMI

میانگین وزن بدن را در برابر میانگین قد بدن اندازه‌گیری می‌کند. ارائه دهندگان خدمات درمانی از BMI برای طبقه‌بندی چاقی استفاده می‌کنند.

طبقه‌بندی BMI

سه طبقه کلی چاقی وجود دارد که کارشناسان نغذیه از آنها برای تصمیم‌گیری در مورد اقداماتی که می‌توانید برای کاهش وزن انجام دهید، استفاده می‌کنند. این طبقات عبارتند از:

چاقی کلاس1 یا بی ام آی 30:  تا کمتر از ۳۵ کیلوگرم بر متر مربع (کیلوگرم بر متر مربع).

چاقی کلاس 2 یا بی ام آی 35: تا کمتر از ۴۰ کیلوگرم بر متر مربع.

چاقی کلاس 3 یا بی ام آی 40: تا کمتر از 45 کیلوگرم بر متر مربع.

وقتی به مقیاس BMI فکر می‌کنید، مهم است به یاد داشته باشید که عدد BMI معیار دقیقی برای پیش بینی خطرات خاص سلامتی شما نیست.

دور کمر

اضافه وزن می‌تواند نشانه این باشد که در معرض خطر بیشتری برای مشکلات سلامتی ناشی از چاقی هستید. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده (CDC) می‌گویند که دور کمر بیش از 80 سانتی‌متر در زنان یا 100 سانتی‌متر در مردان می‌تواند یک عامل خطر برای بیماری‌های قلبی عروقی یا دیابت نوع 2 باشد.

چاقی

چه چیزی باعث چاقی می‌شود؟

در ابتدایی‌ترین سطح، چاقی زمانی اتفاق می‌افتد که کالری بیشتری نسبت به آنچه بدن شما می‌تواند استفاده کند، مصرف کنید. عوامل زیادی هستند که باعث می شوند شما بیش از نیاز بدنتان غذا دریافت کنید:

داروهای خاص:

داروهایی که برای درمان سایر بیماری‌ها مصرف می‌کنید، ممکن است در افزایش وزن نقش داشته باشند. به عنوان مثال می‌توان به داروهای ضد افسردگی، استروئیدها، داروهای ضد تشنج، داروهای دیابت و مسدودکننده‌های بتا اشاره کرد.

معلولیت:

بزرگسالان و کودکانی که دارای معلولیت‌های جسمی و یادگیری هستند، بیشتر در معرض خطر چاقی قرار دارند. محدودیت‌های جسمی و فقدان آموزش و منابع تخصصی کافی می‌توانند در این امر نقش داشته باشند.

عادات غذایی:

مصرف کالری بیشتر از نیاز بدن، خوردن غذاهای فوق فرآوری شده، انواع کربوهیدرات‌ و نوشیدنی‌های پرقند و غذاهایی با مقادیر زیاد چربی اشباع شده ممکن است باعث اضافه وزن شوند.

ژنتیک:

تحقیقات نشان می‌دهد افراد چاق ژن‌های خاصی (ژن‌های مستعد چاقی) دارند که بر اشتها تأثیر می‌گذارند. مشخص نیست که آیا افراد دارای اضافه وزن نیز همین ساختار ژنتیکی را دارند یا خیر.

کمبود فعالیت بدنی:

صرف زمان زیاد برای تماشای صفحه نمایش – مانند تماشای تلویزیون، انجام بازی‌های ویدیویی یا گذراندن وقت با تلفن همراه یا لپ‌تاپ – زمانی را که برای فعالیت بدنی دارید، کاهش می‌دهد.

کمبود خواب:

از دست دادن حداقل هفت ساعت خواب می‌تواند بر هورمون‌هایی که گرسنگی را کنترل می‌کنند، تأثیر بگذارد.

استرس:

مغز و بدن شما با تولید هورمون‌های بیشتری مانند کورتیزول که گرسنگی را کنترل می‌کنند، به استرس واکنش نشان می‌دهند. وقتی استرس دارید، احتمال بیشتری وجود دارد که غذاهای پرچرب و پرقند (غذای دلچسب) بخورید که بدن شما آنها را به عنوان چربی اضافی ذخیره می‌کند.

بیماری‌های خاص:

بیماری‌هایی مانند سندرم متابولیک و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک می‌توانند عوارض جانبی مانند افزایش وزن ایجاد کنند. مشکلات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی می‌تواند منجر به خوردن غذاهای پرکالری شود که مراکز لذت را در مغز شما فعال می‌کنند.

عوارض چاقی کدامند؟

چاقی از بسیاری جهات بر بدن شما تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، ممکن است باعث تغییرات متابولیکی شود که خطر ابتلا به بیماری‌های جدی را افزایش می‌دهد. چاقی همچنین ممکن است اثرات مستقیم و غیرمستقیمی بر سلامت کلی شما داشته باشد. از نظر آماری، چاقی خطر مرگ زودرس ناشی از هر علتی را افزایش می‌دهد. مطالعات نشان می‌دهد که می‌توانید با کاهش حتی مقدار کمی (۵ تا ۱۰ درصد) از وزن فعلی خود، این خطر را کاهش دهید.

تغییرات متابولیک

متابولیسم شما نحوه تبدیل کالری به انرژی توسط بدن شما برای تأمین سوخت بدن است. وقتی بدن شما کالری بیشتری نسبت به آنچه می‌تواند استفاده کند، دریافت می‌کند، کالری اضافی را به لیپید تبدیل کرده و آنها را در چربی بدن شما ذخیره می‌کند. لیپید ها بخشی از غشای سلولی ما هستند که فرم مومی شکل دارند و در آب حل نمی شوند وقتی بدن به جای ذخیره این ماده در غشا، آن را در بافت چربی ذخیره میکند، سلول‌های چربی خود به خود بزرگ می‌شوند سپس سلول های چربی بزرگ شده هورمون‌ها و سایر مواد شیمیایی را ترشح می‌کنند که باعث التهاب می‌شوند.التهاب می‌تواند منجر به مقاومت به انسولین شود، بنابراین بدن شما نمی‌تواند از انسولین برای کاهش قند و چربی خون استفاده کند. سطح بالای قند و چربی در خون شما منجر به فشار خون بالا می‌شود. در مجموع، این شرایط منجر به سندرم متابولیک می‌شود. سندرم متابولیک یک عامل شایع در چاقی است. این سندرم همچنین خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند موارد زیر را افزایش می‌دهد:

 

بیماری‌های قلبی عروقی:

چاقی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی، از جمله بیماری عروق کرونر قلب، نارسایی احتقانی قلب، حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

بیماری کبد چرب:

چربی‌های اضافی که در خون شما گردش می‌کنند، به کبد شما که مسئول فیلتر کردن خون شماست، راه پیدا می‌کنند. هنگامی که کبد شما شروع به ذخیره چربی اضافی می‌کند، می‌تواند منجر به التهاب مزمن کبد (هپاتیت) و آسیب طولانی مدت کبد (سیروز) شود.

سنگ کیسه صفرا:

سطح بالاتر کلسترول خون می‌تواند باعث تجمع کلسترول در کیسه صفرا شود که خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا و بیماری‌های کیسه صفرا را افزایش می‌دهد. بیماری کلیوی: فشار خون بالا، دیابت و بیماری کبد از جمله شایع‌ترین عوامل مؤثر در بیماری مزمن کلیه هستند.

دیابت نوع ۲:

چاقی به طور خاص خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد.

اثرات مستقیم:

چربی اضافی بدن می‌تواند اندام‌های سیستم تنفسی شما را تحت فشار قرار دهد و بر سیستم اسکلتی عضلانی شما فشار و استرس وارد کند. این امر منجر به موارد زیر می‌شود:

آرتروز. آسم. کمردرد. چاقی، سندرم هیپوونتیلاسیون. آپنه خواب.

چاقی خطر ابتلا به بیماری‌ها و مشکلاتی مانند موارد زیر را افزایش می‌دهد:

برخی سرطان‌ها، از جمله مری، پانکراس، روده بزرگ، سینه، رحم و تخمدان.

افسردگی و اختلالات خلقی.

ناباروری زنان و عوارض بارداری.

مشکلات حافظه و شناخت، از جمله افزایش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر و زوال عقل.

درمان چاقی

تغییر آنچه می‌خورید:

این بدان معناست که باستی چیزهایی که میخورید را با چیزهایی که منحصرا برای شخص شما مفید است جایگزین کنید. راه‌هایی برای تهیه وعده‌های غذایی سرشار از غذای سالم وجود دارد. پزشک شما می‌تواند برنامه‌های غذایی اثبات شده علمی مانند رژیم غذایی مدیترانه‌ای یا رژیم غذایی DASH را پیشنهاد دهد. اینها مانند سایر رژیم‌های غذایی نیستند که جنبه‌های محدودکننده و منفی داشته باشند. آنها بیشتر شبیه مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های مثبت هستند که می‌توانند به شما در رسیدن به اهداف تغذیه‌ای‌تان کمک کنند.

گنجاندن فعالیت در برنامه روزانه:

فعالیت کالری می‌سوزاند و راه‌های زیادی برای افزایش فعالیت شما وجود دارد.

دارو برای کاهش وزن:

ممکن است پزشک شما توصیه کند که دارو را به برنامه کاهش وزن خود اضافه کنید. داروها تمام راه حل کاهش وزن نیستند، اما می‌توانند از زاویه دیگری به مقابله با آن کمک کنند. به عنوان مثال، سرکوب کننده‌های اشتها می‌توانند برخی از مسیرهای مغز شما را که بر گرسنگی شما تأثیر می‌گذارند، مسدود کنند. داروهای زیر به عنوان درمان چاقی توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تأیید شده‌اند:

بوپروپیون-نالترکسون (Contrave®): ممکن است هوس‌ها و مصرف غذا را کاهش دهد.

آگونیست‌های GLP-1: اشتها را کنترل می‌کند، باعث می‌شود زودتر احساس سیری کنید و ممکن است قند خون شما را کاهش دهد. Ozempic® نمونه‌ای از آگونیست GLP1 است.

سماگلوتاید (Wegovy®) و/یا تیرزپاتید (Zepbound®): اشتها را سرکوب می‌کند. ارائه دهندگان خدمات درمانی ممکن است این دارو را با یک آگونیست GLP-1 ترکیب کنند.

لیراگلوتاید (Saxenda®): اشتها را کاهش می‌دهد و هضم را کند می‌کند.

اورلیستات (Xenical®، Alli®): جذب چربی از روده شما را کاهش می‌دهد.

فنترمین-توپیرامات (Qsymia®): باعث می‌شود کمتر گرسنه شوید.

فنترمین (Adipex-P®، Lomaira®، Suprenza®): اشتهای شما را کاهش می‌دهد. این دارو برای استفاده به مدت سه ماه در یک زمان تأیید شده است.

جراحی کاهش وزن

اگر چاقی درجه سه دارید، جراحی چاقی ممکن است گزینه‌ای برای شما باشد. روش‌های جراحی چاقی با تغییر سیستم گوارش شما – معمولاً معده و گاهی اوقات روده کوچک – برای تنظیم میزان کالری مصرفی و جذبی شما عمل می‌کنند. آنها همچنین می‌توانند سیگنال‌های گرسنگی را که از سیستم گوارش شما به مغز شما منتقل می‌شوند، کاهش دهند. جراحی‌های چاقی شامل موارد زیر است:

  • سوئیچ دوازدهه.
  • باند معده (LAP band).
  • بای پس معده (Roux-en-Y).
  • اسلیو معده (گاسترکتومی آستینی).
درمان چاقی

اگر چاقی داشته باشم چه انتظاری می‌توانم داشته باشم؟

چاقی خطر ابتلا به برخی بیماری‌های جدی پزشکی را افزایش می‌دهد. اما چاقی به این معنی نیست که شما این بیماری‌ها را دارید یا نمی‌توانید کاری برای جلوگیری از آنها انجام دهید. به یاد داشته باشید، کاهش وزن فقط ۵ تا ۱۰ درصد می‌تواند خطرات سلامتی شما را به طور قابل توجهی بهبود بخشد. پایبندی به یک برنامه درمانی طولانی مدت می‌تواند به شما در حفظ کاهش وزن کمک کند.

آیا می‌توان از چاقی جلوگیری کرد؟

پیشگیری از چاقی آسان‌تر از درمان آن پس از ابتلا است. دلیلش این است که بدن شما با تغییر دنده، توده بدنی شما را مدیریت می‌کند، زیرا سیگنال‌های گرسنگی شما را در برابر میزان انرژی که از فعالیت روزانه خود استفاده می‌کنید، متعادل می‌کند. هنگامی که بدن شما یک “نقطه تنظیم” جدید و بالا ایجاد می‌کند، آن را به عنوان وزن پایه جدید شما در نظر می‌گیرد. آن نقطه تنظیم جدید ممکن است وزن شما را روی ترازو یا جدول BMI بالاتر ببرد. بررسی عادات خود و ایجاد تغییرات معقول اکنون می‌تواند به شما در جلوگیری از چاقی در آینده کمک کند. در اینجا چند مثال آورده شده است:

تغییرات کوچک ایجاد کنید:

آیا عادت میان وعده روزانه یا “معجون” مانند نوشیدنی شیرین دارید که کالری بالایی دارد؟ آن را جایگزین کنید. فقط ۱۵۰ کالری اضافی در روز می‌تواند تا 4.5 کیلوگرم در سال اضافه کند. این معادل یک بسته چیپس سیب زمینی به اندازه یک میان وعده یا فقط دو ساندویچ فینگر فود مانند است.

فعالیت بدنی را اضافه کنید:

از طرف دیگر، با پیدا کردن فعالیتی که برای شما و سطح تناسب اندام شما مناسب است، در نظر بگیرید که چه کاری می‌توانید انجام دهید تا ۱۵۰ کالری اضافی در روز مصرف کنید.

آگاهانه خرید کنید:

خانه خود را با غذاهای سالم پر کنید و شیرینی‌ها و خوراکی‌ها را برای مواقع خاص بیرون رفتن نگه دارید.

سلامت کلی خود را پرورش دهید:

زمان استفاده از صفحه نمایش خود را کاهش دهید، به بیرون بروید و هوای تازه تنفس کنید. استرس خود را مدیریت کنید و سعی کنید خواب کافی داشته باشید تا سطح هورمون‌های خود را کنترل کنید. روی تغییرات مثبت و فعالیت‌های سالم تمرکز کنید، نه اینکه تلاش‌های شما چگونه بر وزن شما تأثیر می‌گذارد.