کاهش تری گلیسیرید
فهرست مطالب

کاهش تری گلیسیرید با رژیم غذایی

کاهش تری گلیسیرید با رژیم غذایی یکی از مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین روش‌ها برای کنترل چربی خون و پیشگیری از بیماری‌های قلبی–عروقی است. زمانی که سطح تری‌گلیسیرید در خون افزایش پیدا می‌کند، خطر ابتلا به مشکلاتی مانند کبد چرب، اضافه‌وزن و بیماری‌های قلبی بیشتر می‌شود؛ اما خوشبختانه با اصلاح الگوی تغذیه می‌توان این روند را کنترل کرد. مصرف غذاهای سرشار از فیبر، سبزیجات تازه، ماهی‌های حاوی امگا ۳، کاهش قند و کربوهیدرات‌های ساده و حذف چربی‌های ناسالم، نقش مهمی در کاهش تری گلیسیرید با رژیم غذایی دارند. در این مقاله به بررسی اصول تغذیه‌ای و راهکارهای کاربردی برای کاهش سریع و اصولی تری‌گلیسیرید می‌پردازیم تا بتوانید با انتخاب‌های غذایی هوشمندانه، سلامت قلب و عروق خود را تضمین کنید.

تری گلیسیریدها نوع بسیار رایجی از چربی در بدن شما هستند. آنها در کره و سایر چربی‌های موجود در غذا وجود دارند. شما همچنین تری گلیسیریدها را از کالری‌های اضافی برای استفاده بعدی می‌سازید. اما سطح بالای تری گلیسیرید می‌تواند خطر ابتلا به مشکلاتی مانند حملات قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. ورزش و سایر عادات سالم می‌توانند در کاهش تری گلیسیرید موثر بوده و سطح آن را به حالت عادی برگردانند.

تری گلیسیرید چیست؟

تری گلیسیریدها چربی‌هایی هستند که از غذایی که می‌خوریم به دست می‌آیند. بیشتر چربی‌هایی که می‌خوریم (مانند کره) به شکل تری گلیسیرید هستند. کالری اضافی، الکل و قند در بدن شما به تری گلیسیرید تبدیل می‌شوند. بدن شما آنها را در سلول‌های چربی در سراسر بدن مانند قفسه‌های انباری ذخیره می‌کند. می‌توانید بعداً در صورت نیاز از تری گلیسیریدها استفاده کنید.

تری گلیسیرید بالا (هیپرتری گلیسیریدمی) می‌تواند شما را در معرض خطر بیشتری برای بیماری‌های قلبی و عروقی (رگ‌های خونی) قرار دهد. این شامل حمله قلبی و سکته مغزی می‌شود. حدود 25٪ از مردم ایالات متحده تری گلیسیرید بالایی دارند. بهمین دلیل روش‌های کنترل و کاهش تری گلیسیرید بسیار حائز اهمست هستند.

فرق تری گلیسیرید با کلسترول 

تری گلیسیرید و کلسترول هر دو مواد چربی به نام لیپیدها هستند. اما تری گلیسیریدها چربی هستند. کلسترول اینطور نیست. کلسترول ماده‌ای مومی شکل است که کبد شما می‌سازد. بدن شما از آن برای ساخت دیواره‌های سلولی و کمک به سیستم عصبی شما استفاده می‌کند. همچنین نقش مهمی در هضم و تولید هورمون دارد.

تری گلیسیریدها چگونه در خون گردش می‌کنند؟

کلسترول خالص نمی‌تواند با خون مخلوط شود یا در آن حل شود. در عوض، کبد شما کلسترول را با تری گلیسیریدها و پروتئین‌هایی به نام لیپوپروتئین‌ها بسته‌بندی می‌کند. لیپوپروتئین‌ها این مخلوط چربی را به نواحی مختلف بدن شما منتقل می‌کنند.

انواع لیپوپروتئین‌ها

  • لیپوپروتئین‌های با چگالی بسیار کم (VLDL).
  • لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا (HDL).
  • لیپوپروتئین‌های با چگالی کم (LDL).
  • سطح تری گلیسیرید طبیعی و بالا

متخصصان تغذیه سطح تری گلیسیرید را برای بزرگسالان به صورت زیر طبقه‌بندی می‌کند:

  • خفیف: ۱۵۰-۱۹۹ میلی‌گرم در دسی لیتر (میلی‌گرم در دسی لیتر).
  • متوسط: ۲۰۰-۴۹۹ میلی‌گرم در دسی لیتر.
  • شدید: بیش از ۵۰۰ میلی‌گرم در دسی لیتر.

برای بزرگسالان، سطح طبیعی تری گلیسیرید زیر ۱۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. و برای جوانان بین ۱۰ تا ۱۹ سال، سطح طبیعی تری گلیسیرید زیر ۹۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. پزشک شما با بررسی ترکیبی از تری گلیسیرید، HDL و LDL، کلسترول کل شما را تعیین می‌کند. اگر تری گلیسیرید و LDL شما بالا باشد، اما HDL شما پایین باشد، خطر حمله قلبی و سکته مغزی در شما افزایش می‌یابد.

علائم و عوارض تری گلیسیرید بالا

مانند کلسترول بالا، تری گلیسیرید بالا به ندرت علائمی ایجاد می‌کند. به همین دلیل است که برای بررسی میزان کلسترول، باید آزمایش‌های معمول چربی خون انجام دهید. برای دقیق‌ترین نتیجه، باید هشت تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش چربی خون ناشتا باشید.

سطح بالای تری گلیسیرید خطر ابتلا به پانکراتیت را افزایش می‌دهد. این التهاب شدید و دردناک پانکراس می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد. همچنین خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، از جمله موارد زیر را افزایش می‌دهد:

  • بیماری شریان کاروتید.
  • بیماری عروق کرونر قلب (CAD) و حمله قلبی. سندرم متابولیک (ترکیبی از فشار خون بالا، دیابت و چاقی).
  • بیماری شریان محیطی (PAD).
  • سکته مغزی.
کاهش تری گلیسیرید با رژیم غذایی

چه عواملی باعث تری گلیسیرید بالا می‌شوند؟

  • مصرف بیش از حد الکل.
  • دیابت کنترل نشده.
  • رژیم غذایی سرشار از قند، چربی اشباع و کربوهیدرات‌های ساده.
  • بیماری کبدی.
  • بیماری کلیوی.
  • داروهایی مانند داروهای ادرارآور، هورمون‌ها، کورتیکواستروئیدها، مسدودکننده‌های بتا و برخی از داروهای HIV.
  • شاخص توده بدنی (BMI) بیشتر از 25.
  • بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید.
  • سیگار کشیدن.
  • بیماری تیروئید.
  • کمبود فعالیت بدنی.

خطرات تری گلیسیرید بالا

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سطح بالای تری گلیسیرید را افزایش دهند عبارتند از:

  • سابقه خانوادگی کلسترول بالا یا تری گلیسیرید بالا.
  • یائسگی.
  • بارداری.
  • HIV.
  • اختلال متابولیسم چربی که به ارث برده‌اید.
  • نژاد آسیای جنوبی.

هر چند وقت یکبار باید آزمایش تری گلیسیرید انجام دهید؟

سطح بالای تری گلیسیرید با افزایش سن مشکل‌سازتر می‌شود. با افزایش خطر، پزشک شما ممکن است آزمایش‌های بیشتری را توصیه کند.

بزرگسالان در دهه‌های ۲۰، ۳۰ و اوایل دهه ۴۰ زندگی ممکن است هر چهار تا شش سال به آزمایش کلسترول نیاز داشته باشند. اگر دیابت، سابقه خانوادگی کلسترول بالا یا سایر عوامل خطر بیماری‌های قلبی دارید، ممکن است به آزمایش‌های مکررتری نیاز داشته باشید.

مردان بالای ۴۵ سال هر سال به آزمایش نیاز دارند. زنان بالای ۵۵ سال نیز به آزمایش‌های سالانه نیاز دارند.

اگر بیماری قلبی عروقی دارید یا داروهایی برای کاهش سطح کلسترول یا تری گلیسیرید خود مصرف می‌کنید، پزشک یا متخصص قلب شما ممکن است سطح تری گلیسیرید شما را بیشتر بررسی کند.

آیا کودکان به آزمایش تری گلیسیرید نیاز دارند؟

بله، کودکان به آزمایش کلسترول و تری گلیسیرید نیاز دارند. پزشکان معمولاً کودکان را بین ۹ تا ۱۱ سال و دوباره در دوران جوانی (بین ۱۷ تا ۲۱ سال) آزمایش می‌کنند. اگر کودکی سابقه خانوادگی کلسترول بالا، حملات قلبی یا سکته مغزی داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی را از سن ۲ سالگی انجام دهد.

روش‌های کاهش تری گلیسیرید 

تغییر در رژیم غذایی و سبک زندگی شما می‌تواند در کاهش تری گلیسیرید تاثیر بگذارد. برای کنترل تری گلیسیرید و کلسترول :

  • هر روز حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید.
  • رژیم غذایی سالم برای قلب با چربی‌های ناسالم کمتر و قندهای ساده (کربوهیدرات‌ها) و فیبر بیشتر داشته باشید.
  • فشار خون بالا و دیابت را مدیریت کنید.
  • مصرف الکل را کاهش دهید.
  • به اندازه کافی بخوابید.
  • وزن خود را (در صورت نیاز) کاهش دهید و وزنی را که برای شما سالم است حفظ کنید.
  • استرس را مدیریت کنید.
  • استفاده از دخانیات را متوقف کنید.

چه غذاهایی در کاهش تری گلیسیرید موثرند؟

برای کاهش تری‌ گلیسیرید باید روی غذاهایی تمرکز کنید که قند خون را آهسته بالا می‌برند، سرشار از فیبر هستند و چربی‌های مفید دارند. مهم‌ترین غذاهای مؤثر عبارت‌اند از:

ماهی‌های چرب (سرشار از امگا ۳)

  • سالمون

  • ساردین

  • قزل‌آلا

  • تن در آب

امگا ۳ به کاهش تری‌ گلیسیرید در کبد کمک می‌کند. مصرف ۲ تا ۳ بار در هفته توصیه می‌شود.

کاهش تری گلیسیرید

سبزیجات پرفیبر

  • کلم بروکلی

  • اسفناج

  • کاهو

  • کدو، بادمجان، هویج

فیبر باعث کاهش جذب چربی و قند در خون می‌شود.

میوه‌های کم‌قند

  • سیب

  • پرتقال

  • انواع توت‌ها

  • گریپ‌فروت

(در حد متعادل؛ زیاده‌روی در میوه‌های خیلی شیرین توصیه نمی‌شود.)

 

غلات کامل

  • نان سبوس‌دار

  • برنج قهوه‌ای

  • جو دوسر

  • کینوا

این مواد از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می‌کنند.

مغزها و دانه‌ها

  • بادام

  • گردو

  • تخم کتان

  • تخم چیا

چربی‌های مفید موجود در آن‌ها به بهبود چربی خون و کاهش تری گلیسیرید کمک می‌کند.

چربی‌های سالم

  • روغن زیتون فرابکر

  • آووکادو

جایگزین عالی برای روغن‌های جامد و سرخ‌کردنی هستند.

تری گلیسیرید بالا چگونه درمان می‌شود؟

افرادی که در معرض خطر بالای حملات قلبی، سکته مغزی یا سایر مشکلات هستند، ممکن است برای کاهش تری گلیسیرید به دارو نیاز داشته باشند. این داروها ممکن است شامل داروهای کاهش دهنده کلسترول مانند استاتین‌ها باشند. سطح بالای تری گلیسیرید خطر ابتلا به بیماری قلبی و پانکراتیت را افزایش می‌دهد. خوردن یا نوشیدن کالری زیاد می‌تواند منجر به سطح بالای تری گلیسیرید شود. خبر خوب این است که می‌توانید برای کاهش تعداد تری گلیسیرید اقداماتی انجام دهید. متخصصان تغذیه پیشنهاداتی برای تغییرات سبک زندگی سالم برای بهبود عملکرد قلب ارائه می‌دهد. همچنین در صورت نیاز، داروها نیز می‌توانند کمک کنند.