چربی ترانس
فهرست مطالب

چربی ترانس چیست؟

در سال‌های اخیر نام چربی ترانس بیش از گذشته شنیده می‌شود، زیرا پژوهش‌های علمی به‌طور روشن نشان داده‌اند که این نوع چربی یکی از مضرترین ترکیبات غذایی برای سلامت انسان است. چربی ترانس به‌طور طبیعی به مقدار بسیار کم در برخی مواد غذایی وجود دارد، اما بخش عمده آن به‌صورت صنعتی در فرآیند هیدروژنه‌کردن روغن‌ها تولید می‌شود و در بسیاری از غذاهای فرآوری‌شده، فست‌فودها و شیرینی‌ها یافت می‌شود. مصرف بالای این چربی با افزایش خطر بیماری‌های قلبی–عروقی، التهاب، مقاومت به هورمون انسولین و سایر مشکلات متابولیکی مرتبط است. در این مقاله بررسی می‌کنیم که چربی ترانس دقیقاً چیست، چگونه وارد رژیم غذایی ما می‌شود و چه راهکارهایی برای کاهش مصرف آن وجود دارد.

چربی ترانس ممنوع است

اما این به این معنی نیست که شما از آن رهایی یافته‌اید ، هنوز هم امکان دارد مقادیر کمی از چربی ترانس در غذاهای شما وجود داشته باشد و روی هم انباشته شود. چربی‌های ترانس مصنوعی مدت‌هاست که به عنوان یک خطر عمده برای سلامتی شناخته می‌شوند.

در سال ۲۰۱۵، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) گامی بزرگ در جهت بهبود محتوای تغذیه‌ای غذاهای فرآوری شده ما برداشت. این سازمان تشخیص داد که روغن‌های نیمه هیدروژنه – منبع اصلی چربی‌های ترانس در غذاهای تولیدی – دیگر اصلا ایمن (GRAS) شناخته نیستند.

تا ژانویه ۲۰۲۰، تولیدکنندگان مواد غذایی ایالات متحده دیگر مجاز به فروش غذاهای حاوی روغن نیمه هیدروژنه نبودند. این امر عملاً افزودن چربی ترانس به غذاهای تولید شده یا فروخته شده در ایالات متحده را ممنوع کرد. محققان آن را یک دستاورد بزرگ در سلامت عمومی نامیده‌اند. اما این تمام ماجرا نیست. زیرا حتی پس از ممنوعیت، هنوز هم مقدار کمی چربی ترانس در برخی از غذاهای بسته‌بندی شده یافت می‌شوند. و عوارض آن بر سلامتی شما می‌تواند به سرعت افزایش یابد.

چربی ترانس

چرا چربی ترانس برای سلامتی مضر است؟

آیا حتی کسری از یک گرم چربی ترانس واقعاً برای سلامتی مضر است؟ دی‌مارینو توضیح می‌دهد.

آنتونی دی‌مارینو، متخصص تغذیه و رژیم غذایی، توضیح می‌دهد: «اگر مواد غذایی حاوی نیم گرم یا کمتر چربی ترانس در هر وعده باشند، هنوز هم می‌توانند به صورت قانونی فروخته شوند. و شما آن گرم جزئی را روی برچسب تغذیه‌ای مشاهده نخواهید کرد، بنابراین ممکن است حتی متوجه وجود آن نشوید.»

چربی‌های ترانس چیستند؟

چربی‌ ترانس بدترین نوع چربی در رژیم غذایی شما هستند. در حالی که چربی‌های غیراشباع بخش مهمی از یک رژیم غذایی متعادل هستند، چربی‌های اشباع می‌توانند در مقادیر کم خوب باشند، هیچ مقدار چربی ترانس مصنوعی سالمی وجود ندارد.

دی‌مارینو توضیح می‌دهد: «بدن ما اصلاً برای عملکرد به چربی‌های ترانس نیاز ندارد. این چربی‌ها هیچ فایده‌ای برای سلامتی ندارند و مضر بودن آنها ثابت شده است. به همین دلیل است که در ایالات متحده ممنوع شده‌اند.»

چربی‌های ترانس مصنوعی در طول فرآیند تولید مواد غذایی ایجاد می‌شوند. او ادامه می‌دهد: «شما با روغنی شروع می‌کنید که در دمای اتاق مایع است، هیدروژن به آن اضافه می‌کنید و جامد می‌شود.»

اما چرا؟ سازمان بهداشت جهانی (WHO) می‌گوید روغن‌های نیمه هیدروژنه برای اولین بار در اوایل دهه 1900 در تأمین مواد غذایی برای جایگزینی کره و چربی خوک استفاده شدند. انجمن قلب آمریکا توضیح می‌دهد که دلیل این امر این است که روغن‌های نیمه هیدروژنه ارزان هستند و ماندگاری بیشتری دارند. به عنوان مثال، استفاده از روغن نیمه هیدروژنه در سرخ‌کن رستوران به این معنی است که می‌توانید بارها و بارها از همان روغن استفاده کنید. این کار هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود آشپزخانه سریع‌تر کار کند.

انواع چربی‌ ترانس

توجه به این نکته مهم است که همه انواع چربی‌ ترانس در طول تولید مواد غذایی ایجاد نمی‌شوند. برخی از آنها نیز به طور طبیعی وجود دارند، اما در مقادیر بسیار کم. چربی‌ ترانس طبیعی (که چربی‌ نشخوارکنندگان نیز نامیده می‌شوند) را می‌توان در برخی از محصولات حیوانی مانند شیر و گوشت یافت. آنها در بدن حیوان ایجاد می‌شوند. به عنوان مثال، یک فنجان شیر گاو 2٪ حاوی 0.2 گرم چربی ترانس است. و حدود ۰.۱ گرم از این چربی در یک تکه گوشت خوک وجود دارد. علیرغم اینکه تحقیقات در مورد اثرات نوع طبیعی آن در حال انجام است. اما دی مارینو می‌گوید چربی‌های ترانس مصنوعی آنهایی هستند که اکثر مردم باید بیشتر نگران آنها باشند.

مضرات چربی‌های ترانس

مصرف چربی ترانس مصنوعی با طیف وسیعی از بیماری‌ها مرتبط است. و مهمترین آنها بیماری قلبی‌ست.

دی مارینو در ادامه توضیح می‌دهد: “این نوع چربی وقتی به مقدار زیاد مصرف شود، می‌تواند در جریان خون شما تجمع پیدا کند. آنها کلسترول LDL شما را افزایش می‌دهند، که کلسترولی است که باعث بیماری قلبی می‌شود. همچنین باعث کاهش HDL  که کلسترول محافظ قلب است می‌گردد.” علاوه بر این، چربی‌های ترانس می‌توانند در جریان خون منجر به انسداد شریان‌ها، بیماری عروق کرونر و التهاب شوند. محققان همچنین مصرف این چربی را به افزایش خطر سرطان پروستات و سرطان روده بزرگ مرتبط دانسته‌اند. و نیز در دوران بارداری ممکن است با وزن کم هنگام تولد مرتبط باشد.

چگونه مصرف این چربی را کاهش دهیم؟

حتی پس از ممنوعیت چربی‌های ترانس مصنوعی توسط FDA، تولیدکنندگان مواد غذایی هنوز هم تا حدودی آزادی عمل دارند. دی‌مارینو می‌گوید: «مسئله گرد کردن است. اگر در هر وعده کمتر از ۰.۵ گرم چربی ترانس وجود داشته باشد، می‌توان غذا را به عنوان بدون چربی ترانس فروخت و برچسب‌گذاری کرد.» و آن بخش «در هر وعده» واقعاً مهم است.

دی‌مارینو با مثال توضیح می‌دهد: «فرض کنید اندازه وعده برای یک برش کیک یک مربع سه اینچی است. و آن مربع حاوی ۰.۴ گرم از این چربی است. اما شما یک مربع ۶ اینچی یا یک مربع ۹ اینچی می‌خورید. حالا، شما میزان مصرف چربی ترانس «قابل قبول» خود را دو برابر یا سه برابر کرده‌اید.»

چگونه بفهمیم که غذایمان مقدار کمی چربی ترانس دارد؟

به لیست مواد تشکیل دهنده نگاه کنید. اگر غذای شما حاوی “روغن نیمه هیدروژنه” باشد، این نشانه قطعی چربی ترانس است. طبق اظهارات دی مارینو چربی‌های ترانس معمولاً در غذاهای پخته شده بسته‌بندی شده، مانند پای و پوسته پای، شیرینی و خمیر کوکی پنهان می‌شوند. همچنین در روغن‌های جامد و کره‌ها مانند مارگارین، فراستینگ بسته‌بندی یا کره بادام زمینی نیز وجود دارد. و غذاهای سرخ شده، مانند سیب زمینی سرخ کرده و تاتر تات نیز حاوی این نوع چربی هستند.

به یاد داشته باشید، ممنوعیت FDA فقط غذاهایی را که در ایالات متحده ساخته یا فروخته می‌شوند، پوشش می‌دهد.  سازمان بهداشت جهانی می‌گوید برخی از کشورهای دیگر نیز ممنوعیت‌های مشابهی در مورد چربی‌های ترانس دارند، از جمله:

  • اتریش.
  • کانادا.
  • شیلی.
  • دانمارک.
  • اکوادور.
  • مجارستان.
  • ایسلند.
  • نروژ.
  • سنگاپور.
  • آفریقای جنوبی.
چربی‌های ترانس

ممنوعیت چربی های ترانس در ایالات متحده یک پیروزی بزرگ برای بهبود سلامت در کشور است. اما این روش بی‌عیب و نقص نیست. و شما همچنان با دقت تمام، مطمئن می‌شوید که چه چیزی می‌خورید.

بهترین راه برای حذف چربی‌های ترانس از رژیم غذایی

تا حد امکان به غذاهای کامل و فرآوری نشده و غذاهای گیاهی پایبند باشید. دی‌مارینو تشویق می‌کند: «غذاهای طبیعی و گیاهی همیشه سالم‌ترین انتخاب‌های شما خواهند بود. میوه‌ها، سبزیجات، آجیل‌ها و دانه‌ها اساس یک برنامه غذایی سالم هستند. این بهترین راه برای جلوگیری از هر نوع چربی ترانس و دریافت تمام ویتامین‌ها و مواد مغذی مورد نیاز بدن شماست.»